- بای بک، صدای یک ملت - http://www.baybak.com -

زنده باد آذربايجان - Long live Azerbaijan

رژيم زباني جنبش “هاراي هاراي، من تورك`ه م” – مئهران باهارلي

باي بک آذربايجان | شنبه, ۲۸- شهریور , ۱۱۰۰۹, ساعت ۰۵:۰۳ [ر.ز] | مقاله ها

. انقلاب مشروطه آزربايجان شكست خورد زيرا كارتهاي عروسي و سنگ قبرها را به تركي نمي نوشت!

بن بست فارسي و بن بست شكني تركي

جامعه ايران همچنان در وضعيتي سوررئاليستي و سردمداران و قوميتگرايان فارس حاكم بر دولت جمهوري اسلامي در وضعيتي شيزوفرنيك به سر مي برند. در ايران وجود و هويت خلق ترك كه اكثريت جمعيت كشور را تشكيل مي دهد به طور رسمي انكار ميشود و اين توده دهها ميليوني، محروم از داشتن حتي يك مهد كودك و كودكستان ترك، هنوز در حسرت آزادي زبان ملي اش تركي به سر مي برد. سردمداران و قوميتگرايان


انقلاب مشروطه آزربايجان شكست خورد زيرا كارتهاي عروسي و سنگ قبرها را به تركي نمي نوشت!

بن بست فارسي و بن بست شكني تركي

جامعه ايران همچنان در وضعيتي سوررئاليستي و سردمداران و قوميتگرايان فارس حاكم بر دولت جمهوري اسلامي در وضعيتي شيزوفرنيك به سر مي برند. در ايران وجود و هويت خلق ترك كه اكثريت جمعيت كشور را تشكيل مي دهد به طور رسمي انكار ميشود و اين توده دهها ميليوني، محروم از داشتن حتي يك مهد كودك و كودكستان ترك، هنوز در حسرت آزادي زبان ملي اش تركي به سر مي برد. سردمداران و قوميتگرايان فارس حاكم بر دولت كه در تلاش حقنه كردن زبان و فرهنگ و هويت فارسي به تركان و ديگر ملل ساكن در اين كشوراند، در پريشان انديشي اي حيرت انگيز و گسستگي اي عميق از واقعيتهاي جهان خارج، طبيعي و قابل ادامه بودن اين وضعيت سفيلانه و بالاتر از آن رضاي تركان ايران در مقابل آنرا مي پندارند. اين توهمي بيش نيست.

اگر حقيقتا امر بر دولت ايران و قوميتگرايان فارس مشتبه شده و آنها باور كرده اند ملتي را كه دهها امپراتوري تاسيس كرده و صدها سال بر بخش اعظم خاورميانه و فققاز حاكم بوده است، مي توان تا ابد تحميق نمود و با وي معامله اسير كرد، سخت در اشتباهند. خلق ترك و نخبگان آن، دير يا زود اين بن بست فارسي را نيز در هم خواهد شكست و سرنوشت خود را خود رقم خواهد زد. بن بست شكني و تاريخ سازي، خصلت ملي تركان و آزربايجان است.

جنبشهاي ناآگاهانه و غيرهدفمند و شكل گرفتن تاريخ مشترك در ميان تركان آزربايجاني

در تاريخنگاري ترك، جنگهاي ايران و روسيه در اوائل قرن نوزده و عقد قراردادهاي توركمانچاي و گلستان، به عنوان آغاز عصر مدرنتيه در آزربايجان پذيرفته مي شوند. پس از آن و با ورود خلق ترك به عصر مدرنيته، اين خلق تا امروز موجد خيزشهاي مردمي و سياسي بسيار بوده است. عصيان بابي سالهاي ١٨٥٢- ١٨٥١ در شهر زنجان آزربايجان؛ مجموعه شورشها و تلاطمهاي موسوم به انقلاب مشروطيت در آزربايجان؛ قتل و كشتارهاي جيلوولوق، قاچاقلار و سيميتقو در غرب آزربايجان به سالهاي جنگ جهاني اول به ترتيب توسط نيروهاي آسوري، ارمني و كرد؛ عصيان ايلات ترك در جنوب ايران به رهبري صولت الدوله قشقائي در همين سالها؛ قيام كلنل پسيان در خراسان؛ حركت آزادستان در آزربايجان به رهبري خياباني و متعاقب آن قيام لاهوتي در تبريز؛ جنبش ٢١ آزر به رهبري پيشه وري و تاسيس حكومت ملي آزربايجان؛ انقلاب بهمن ١٣٥٧ و خيزش خلق مسلمان؛ و آخرينشان قيام هاراي هاراي من توركه م در خرداد ٨٥ از مهمترين اين خيزشهاي مردمي و سياسي است.

با اينهمه بسياري از اين رويدادهاي تاريخي را به معني مدرن، نمي توان حركتهائي آگاهانه و هدفمند شكل گرفته بر اساس هويت ملي ملت ترك و مفهوم وطن آزربايجاني و منافع ملي آنها و در نتيجه به عنوان ملي پذيرفت. اغلب اين جنبشها، رفلكسهائي اجتماعي در پاسخ به فشارها و وضعيت و تغييرات حادثه محلي، منطقه اي و جهاني، در چهار چوب اسلاميت و ايرانيت و …. غيره و فاقد هويت ملي تركي و آزربايجاني بوده اند. بويژه دو حركت مشروطيت در آزربايجان و حركت آزادستان، از آنجائيكه زبان فارسي، ايران، هويت ايراني و منافع ملي ملت ايران را آنهم داوطلبانه به عنوان زبان ملي، وطن، هويت و منافع ملي خويش برگزيده بودند، جنبشهائي ضدملي، ضد ترك و ضد آزربايجاني اند.

اما علي رغم اين واقعيت، بسياري از حوادث تاريخي و جنبشهاي فوق، حتي دو جنبش غيرملي و ضدتركي مشروطيت در آزربايجان و آزادستان، به طور طبيعي به شكل گرفتن گام به گام نوعي تاريخ مشترك در ميان تركان آزربايجاني خدمت نموده اند. اين حركتها و حوادث كه همه مختص به خلق ترك و اكثرا شمال غرب ايران و يا آزربايجان بوده اند، هرچند ناآگاهانه و غيرهدفمند به ايجاد نوعي هويت جمعي ملي، مفهوم وطن و ادراك تاريخي ويژه اين خلق و منطقه – در اينجا هويت ملي تركي و وطن آزربايجاني- كه جدا از بقيه ايران و بويژه قوم فارس مي باشد كمك نموده اند.

حكومت ملي آزربايجان: استثنائي در تاريخ خلق ترك

تنها استثناء موجود در ميان جنبشهاي گذشته، حكومت ملي آزربايجان است كه از همه جهت يك حركت آگاهانه و هدفمند ملي شكل گرفته بر اساس هويت و منافع ملي خلق ترك و وطن آزربايجاني بود. مي توان به طور مفصل در باره خصوصياتي كه حركت ٢١ آزر و حكومت ملي آزربايجان را از حركات پيش و پس از خود در آزربايجان جدا مي كند و دلايل ملي بودن مضمون و جهت گيري آن، قلم فرسائي كرد. اما به نظر من توجه صرف به يك خصوصيت، يعني نقش ملت سازي زبان تركي و رژيم زباني در اين حركت و يا هر حركت ديگر در آزربايجان و ملت ترك، براي مشخص كردن وجود و يا عدم وجود جهت گيري و مضمون ملي آن كافي است. در حاليكه در حركت مشروطيت، سران انجمن تبريز بدون وجود هرگونه اجباري و در حاليكه هم دولت ايران و هم رهبري حركت مشروطه در دست تركان و آزربايجانيان بود، زبان فارسي را زبان رسمي خود اعلام مي كردند و روزنامه ها و شبنامه ها و كتابهاي رهبران ترك و آزربايجاني حركت مشروطه در داخل و خارج ايران به فارسي منتشر مي شد؛ در حاليكه در حركت آزاديستان، سران اين حركت در نشستي، به فارسي نويسي داوطلبانه و ترك تركي نويسي راي مي دادند؛ و در حاليكه رهبر معنوي حركت خلق مسلمان آيه الله شريعتمداري در پاسخ پرسشگري ادعا مي نمود كه (دستور) زباني بنام تركي وجود ندارد؛ اين صرفا رهبران حكومت ملي آزربايجان و در راس آنها شخص پيشه وري بود كه در اقدامي تاريخي زبان تركي را زبان رسمي و ملي وطن آزربايجاني اعلام مي نمود و از روزنامه ها و كتب درسي و اسكناسها و بخشنامه ها گرفته تا آگهيهاي تجاري و اعلاميه هاي ترحيم و …. همه را به تركي چاپ و نشر مي كرد.

وجود همين شعور ملي و رژيم زباني تركي آگاهانه و هدفمند است كه حركت ٢١ آزر و حكومت ملي آزربايجان را علي رغم شكست ظاهري اش، از همان آغاز حركتي غالب و پيروز و در جهت منافع ملي خلق ترك و نتيجتا ملي ميساخت؛ و عدم وجود همين شعور ملي و رژيم زباني تركي آگاهانه و هدفمند است كه جنبش مشروطه و ديگر جنبشهاي آزربايجاني ايران مركز، را علي رغم پيروزي ظاهريشان، از همان آغاز حركتي شكست خورده و در جهت منافع ملي قوم فارس و نتيجتا ضدملي، ضد تركي و ضد آزربايجاني مي نمود.

رژيم زباني جنبش “هاراي هاراي من توركه م”

و اما حركت معاصر هاراي هاراي من توركه م در ايران، به جهت مضمون و خودآگاهي توده اي ملي و وطني خويش حتي از حركت حكومت ملي آزربايجان نيز بسيار جلوتر است. در حركت ٢١ آزر، شعور ملي ترك و رژيم زباني به همه حال جرقه اي از بالا به پائين، از سوي رهبران و روشنفكران منسوب به حركتي ايدئولوژيك و همچنين دولت آزربايجان شوروي در حال گسترش در ميان توده هاي مردم بود و در نتيجه اين ديناميزم خاص و به اعتباري معكوس، با مقاومتهائي از سوي مردم نيز مواجه مي گرديد (در نوشته هاي بازمانده از آن دوران ذكر مي شود كه گروهي از مردم تبريز در اثر شكل نگرفتن هويت ملي تركي در آن مقطع تاريخي، نسبت به چاپ اعلاميه هاي ترحيم خود و حتي روزنامه ها به زبان تركي واكنشي سرد از خود نشان داده اند). دقيقا به همين دليل است كه پس از قطع و سركوب ايندو محركه و جرقه، حركت ٢١ آزر با شتابي غيرقابل تصور و باورنكردني منهدم شد و در روند ملت شوندگي توده هاي ترك در ايران وقفه اي نيم قرني بوجود آمد.

اما در جنبش فراايدئولوژيك هاراي هاراي من توركه م، و با وجود نبود محركه و جرقه نخبگان و حمايت آشكار و پوشيده هيچ دولتي، نطفه بسته شده شعور ملي ترك و رژيم زباني تركي از پائين به بالا، به صورتي قانونمند و از ميان توده هاي مردم به سوي روشنفكران و نخبگان در حال رشد و گسترش است. و اين دقيقا همان عاملي است كه به اين حركت خاصيت شكست ناپذيري عطا نموده و غالبيت قطعي آنرا تضمين مي كند.

امروز زبان تركي تبديل به مولفه مركزي در تعريف هويت ملي خلق ترك در ايران، در روند ملت شوندگي تركزبانان پراكنده در آن و در سير بار كردن مفهوم وطن به آزربايجان شده است. به عبارت ديگر تركي نويسي رمز كليد استقلال معنوي و ملي خلق ترك و آزربايجان است. اصرار بر تركي نويسي، همچنين محوري ترين مولفه مقاومت منفي و نافرماني مدني در مقابل سياست هاي آپارتايد ملي، استعماري و فارسسازي دولت ايران، و در عين حال افشاء كننده ماهيت و چهره دشمنان دوست نماي خلق ترك و آزربايجان و يا پان ايرانيستهاي خجالتي مي باشد.

افزون بر آن توده ترك اينبار و بر خلاف گذشته، بر همه اين نقشها و كاركردهاي زبان تركي، كاملا واقف و آگاه است. اين وقوف و آگاهي است كه علامت فارقه بين حركت هاراي هاراي من توركه م با همه حركتهاي پيشين خلق ترك و آزربايجان در ايران ميباشد.

مئهران باهارلي
گرچه يه هو!!!
۲۰۰۸

BayBak, All about a Nation, صدای یک ملت
این نوشته را به صورت پی.دی.اف به آدرس ایمیل بفرست

بفرست | پرینت
ممکن است برخی از عکسها مرتبط با موضوع نباشد. لطفا دقت نمائید.

مطالب مرتبط:

پیام نویسی مسدود است


http://www.baybak.com از سایت بای بک پرینت شده است
http://far.baybak.com/shomareh_794.azr آدرس اینترنتی این مطلب

azeribaybak[at]gmail.com